Op de achtste juli, ’s middags even na drie uur, werd het lijk opgevist. Het was nog in vrij goede staat en kon niet lang in het water gelegen hebben.
Zo begint de thriller uit 1965 van het Zweedse schrijversechtpaar Sjöwall en Wahlöö: De vrouw in het Götakanaal.
Het lijk, van een vrouw, werd bij toeval ontdekt bij baggerwerkzaamheden bij het sluizencomplex van Motala. Op de oever zaten mensen in de zon te kijken naar het baggerwerk. Opeens riep een man: “Er ligt iemand in de bak! Stop! Er ligt iemand in de bak!” Uit de grijptanden van de bak stak een arm.
AANLEIDING
Zo’n vijftig jaar geleden heb ik deze thriller voor het eerst gelezen. Ik moet er meteen aan denken als wij onze camperreis door het zuiden van Zweden voorbereiden. Langs een groot deel van het Götakanaal ligt een fietspad, dus daar wil ik overheen fietsen. En natuurlijk wil ik bij de sluizen van Motala gaan kijken of ik nog iets kan zien van de vrouw in het Götakanaal. Het boek is een mooie aanleiding.
PLAATS DELICT
De sluizen in Motala, de Borenshult Sluzz, vormen een zogenoemde sluistrap. Hier zijn vijf sluizen achter elkaar, die een hoogteverschil van ruim vijftien meter overbruggen. Dat is een flatgebouw van vijf verdiepingen.
Ik loop wat rond bij de sluizen, de plaats delict. Maar ik zie niets meer van een lijk dat daar ooit uit het water is gehaald. Na zestig jaar ook niet zo vreemd, al is het maar dat het allang is vergaan. En natuurlijk heeft de politie het lichaam toen meegenomen voor, wat ze noemen, nader onderzoek. Wel zijn er ook nu weer mensen die op kampeerstoelen van de langs varende boten en de zon zitten te genieten.
GÖTAKANAAL
Het Götakanaal is 220 kilometer lang en loopt van de westkust naar de oostkust van Zweden. Het kanaal is in gedeelten aangelegd en opengesteld. Het eerste deel in 1800 tussen Göteborg en Trollhättan, hoewel dit deel niet Göta- maar Trollhättankanaal heet. Uiteindelijk is in 1832 de feestelijke opening van de hele vaarroute.
NIET ALLES GEFIETST
Ik fiets niet langs het hele Götakanaal. In de eerste plaats ligt weliswaar langs een groot deel van het kanaal een fietspad, maar dus niet overal. In de tweede plaats verbindt het kanaal enkele grote meren, waarlangs geen doorlopende fietspaden liggen. In de derde plaats neemt het te veel van onze reistijd door Zweden in beslag. Ik beperk me daarom tot wat mij het meest interessant lijkt: zo’n 80 kilometer.
ALS FLIPPERBAL DOOR SLUIS
Ik start in Sjötorp, aan het Vänernmeer, en rijd tot Tätorp aan het Vikenmeer. Het fietspad is verhard met gravel, dat bekend is van atletiekbanen, tennisbanen en korfbalvelden. Ik rijd langs verschillende sluizen, waar de één met het grootste gemak doorheen vaart en de ander als in een flipperkast van kademuur naar kademuur kaatst. Soms moet je als fietser het kanaal oversteken. Veel gaat dat over bruggen, maar soms is er een voet-/fietsveer. Eén wordt bediend door een asielzoeker, die er met de fooien een zakcentje aan over houdt. Na 37 kilometer fietsten pikken in Tätorp mijn vrouw Marijke en onze hond Zoë me met de camper op.
OUDSTE SLUIS
Wij rijden gedrieën naar Forsvik Sluss. Het is de oudste sluis in het Götakanaal (1813) en ligt aan een klein stukje Götakanaal tussen het Vikenmeer en het Vätternmeer. De sluis ligt op het hoogste punt van het kanaal, meer dan 90 meter boven zeeniveau.
UIT HET BOEKJE
In Motala, aan de andere kant van het Vätternmeer, ga ik weer fietsen. Eerst langs het Götakanaal door de stad tot de sluistrap aan de rand van het Borenmeer. Het is uit het boekje: zestig jaar geleden hebben ze hier de dode vrouw uit het kanaal gehaald. Maar, zoals ik hiervoor al schrijf: niets meer van te zien.
MET EEN ROEIBOOT HET KANAAL AF
Dan met een grote boog om het Borenmeer heen: mooi landschap (beetje Ardenneachtig), maar geen water te bekennen. Bij Borensberg kom ik weer bij het Götakanaal. Daar manoeuvreert net een grote cruise-boot door enkele bochten in het kanaal. Ik zal hem later weer terugzien. Ik zie een roeiboot met twee blote mannen druk aan de roeispanen trekken. Zij vertellen dat zij in tien dagen het kanaal afvaren. En dan staat er ergens over de volle breedte van het fietspad een vrachtwagen een boot te laden. Anders dan je in Nederland nogal eens meemaakt, stoppen de mannen het werk even en geven mij alle ruimte om erlangs te gaan. Deze fietsdag eindigt na 43 kilometer in Bergs Slussar aan het Roxenmeer.
TOERISTENATTRACTIE
Bergs Slussar is een toeristenattractie bij uitstek. Een gigantisch parkeerterrein en een grote camperplaats met daarbij verschillende restaurants, terrassen en ijstentjes. En natuurlijk veel mensen. Er is ook wel wat te zien.
Hier staat een sluizencomplex, dat met een sluistrap in zeven delen een hoogteverschil van bijna twintig meter overbrugt. Daarna zijn er nog twee keer twee sluizen voor een hoogteverschil van tien meter. In totaal gaan de schepen hier door elf sluizen zo’n dertig meter omhoog of omlaag. Een hoogte gelijk aan een appartementengebouw van tien verdiepingen.
RESTAURANT
Wij maken in Bergs Slussar nog een, ik neem aan onbedoelde, speciale attractie mee. Nadat ik met de fiets ben aangekomen en wij de camper op de camperplaats hebben geparkeerd, willen we in één van de restaurants gaan eten. Wij twijfelen nog of we dit ’s middags of ’s avonds zullen doen. Wij kiezen voor de middag en eten lekker op het terras van een restaurant bij de sluis. Daar zien we ook nog de cruise-boot, die ik vijf uur daarvoor in Borensberg heb gezien, door de sluis heen varen.
‘s Avonds zitten we nog wat te drinken bij de camper en ruiken een doordringende schroeilucht. Wij maken nog de flauwe grap dat “niet iedereen zo goed kan barbecueën”. Maar de schroeilucht wordt een brandlucht, er drijft inmiddels ook rook over de camperplaats en we horen brandweersirenes. Wij gaan eens kijken wat er aan de hand is. Blijkt het restaurant, waar we die middag hebben gegeten, in lichterlaaie te staan. Met de keuze voor eten in de middag hebben wij dus de juiste gemaakt.
ALS EEN NACHTKAARS
Bijna letterlijk gaat met de brand van het restaurant mijn fietstocht langs het Götakanaal als een nachtkaars uit.
Wil je reageren op deze blog? Ga dan met de groene knop naar de postbus van deze website. Wil je er ook bij vermelden op welke blog je reageert?
Wil je deze blog met anderen delen? Dan mag je met de blauwe knop naar LinkedIn en met de rode knop naar Pinterest; met de oranje knop stuur je een mail naar een bekende van je om hem of haar te laten weten dat je de blog interessant vindt. Bedankt voor de door jou getoonde interesse in deze blog.