Er doen al langer verhalen de ronde dat Lelystad Airport in aanmerking kan komen voor plaatsing van oorlogsvliegtuigen. Het gaat om nieuwe door Nederland aangeschafte F35’s of Joint Fight Strikers, waarvoor op de huidige militaire vliegvelden geen plaats meer is. Nu lijkt het werkelijkheid te worden. Ook lijkt het erop dat de plaatsing van oorlogsvliegtuigen op Lelystad Airport het breekijzer kan zijn om de vakantieluchthaven eindelijk open te krijgen.
VAKANTIELUCHTHAVEN IS GEREED MAAR NOG NIET OPEN
Lelystad Airport moet een vakantieluchthaven worden. Alle vluchten, en dan in de eerste plaats de vakantievluchten, die niet meer passen op Schiphol gaan dan in principe naar Lelystad Airport. Alleen, dat gebeurt maar niet, want de vakantieluchthaven is weliswaar helemaal aangelegd maar is nog steeds niet open. Dit komt, omdat er heftig weerstand is vanuit de omgeving tegen de geplande uit- en aanvliegroutes en omdat Lelystad Airport geen natuurvergunning heeft. Pas als er een redelijke oplossing is voor de aansluitroutes en er een natuurvergunning is, mag het Kabinet een beslissing nemen of de vakantieluchthaven wel of niet opengaat.
POLITIEK GAAT VAN JA NAAR NEE EN WEER TERUG NAAR JA
Of Lelystad Airport uiteindelijk wel of geen vakantieluchthaven wordt, hangt af van een politiek ja of nee. Jarenlang was er een meerderheid in de Tweede Kamer vóór de ontwikkeling van Lelystad Airport tot vakantieluchthaven. De verschillende kabinetten, ongeacht de politieke samenstelling, hebben al die jaren ook alle ruimte gehad voor de ontwikkeling van de nieuwe luchthaven. Maar de steun vanuit de politiek slaat om naar tegen, maar ook weer terug naar voor.
DE TWEEDE KAMER IS TEGEN, DE MINISTER IS VOOR
Begin 2024 zegt de meerderheid van de Tweede Kamer in een motie tegen commerciële vluchten op Lelystad Airport te zijn. Maar daarna blijkt de verantwoordelijke minister een geheel andere mening te hebben. In de zomer van 2024 gaat het nieuwe Kabinet Schoof aan de slag. Hierin heeft de PVV de belangrijkste stem. De nieuwe Minister van Verkeer, Barry Madlener van de PVV, laat niet lang na zijn aantreden in het televisieprogramma Nieuwsuur weten dat hij Lelystad Airport graag als vakantieluchthaven wil openen. Hij kondigt aan dat hij het Kabinet daarover in 2025 een besluit wil laten nemen.
Of de minister voor zijn wens tot opening steun zal krijgen vanuit de Tweede Kamer is nog maar de vraag. Zijn Kabinet heeft een meerderheid in de Kamer. Maar twee van de vier coalitiepartijen, NSC en BBB, zijn in hun verkiezingsprogramma’s tegen Lelystad Airport als vakantieluchthaven. Zij hebben ook de motie van de Tweede kamer daarover gesteund. We zullen zien op welke wijze de regeringscoalitie zich nu weer weet te redden.
DEFENSIE ZOEK RUIMTE
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne raakt Europa. Er zijn waarschuwingen van de NAVO voor oorlogsdreiging voor Europa, dus ook voor Nederland. Er is dan ook een brede politieke steun in Nederland voor versterking van de defensiekracht. Het Ministerie van Defensie zoekt nu naar ruimte voor nieuwe kazernes en militaire luchthavens voor uitbreiding van het defensiematerieel. Er worden nieuwe jachtvliegtuigen, F35’s of Joint Strike Fighters, aangeschaft. Op de huidige militaire luchthavens is daarvoor geen plek meer, dus wordt naar een nieuwe locatie gezocht. Van de luchthavens, die men daarvoor geschikt acht, staat Lelystad Airport bovenaan.
IK DACHT WAT NAÏEF
Omdat de opening van de vakantieluchthaven maar uitblijft, kan het zomaar zo zijn dat die helemaal niet meer opengaat. Van uitstel komt immers afstel. Hoewel ik het zonde vind van alle gedane investeringen, zo’n € 250 miljoen, denk ik dat het voor Lelystad en Flevoland ook weer niet zo erg is als de vakantieluchthaven niet doorgaat. De economie van de regio draait goed en de werkloosheid is laag. Bovendien zijn er vanuit de samenleving concrete alternatieven voor het luchthaventerrein genoemd. Enkele daarvan kunnen goed gebruik maken van de al aangelegde en gebouwde voorzieningen.
Maar toen ik een tijdje geleden hoorde dat een militaire luchthaven een serieus alternatief is, dacht ik: laat die vakantieluchthaven toch maar opengaan. Want, de geluidsoverlast van een oorlogsvliegtuig is vele malen groter dan van een verkeersvliegtuig. En bestrijkt ook een veel groter gebied. Helaas heb ik in mijn naïviteit buiten de waard gerekend.
NIET ÒF ÒF MAAR ÈN ÈN
Ik dacht dat het òf om een vakantieluchthaven òf om een militaire luchthaven zou gaan. Maar in al mijn naïviteit heb ik dus buiten de waard gerekend. Want, juist die waard blijkt de politiek te zijn. Het is nog maar net bekend dat Lelystad Airport bovenaan de lijst van mogelijke locaties voor de nieuwe F35’s staat, of de regionale politiek laat van zich horen. Meteen zeggen de bestuurders van Lelystad en Flevoland volgens Omroep Flevoland dat ze wel willen meewerken aan een nieuwe militaire luchthaven op Lelystad Airport, maar alleen op voorwaarde dat de vakantieluchthaven ook opengaat.
Dan wordt Lelystad een luchthaven zoals Eindhoven, waar de militairen en de commerciëlen hun eigen gebouwen hebben, maar gezamenlijk van één start- en landingsbaan gebruik maken. Dus èn een vakantieluchthaven èn een militaire luchthaven.
HET LIJKT WEL TOEVAL
In 2025 zal het Kabinet een besluit nemen waar de nieuwe militaire luchthaven voor plaatsing van de nieuwe F35’s komt. Het gaat dan om jachtvliegtuigen, die 2300 vliegbewegingen per jaar maken, wat neerkomt op gemiddeld 9 vliegbewegingen per werkdag. De Staatssecretaris van Defensie, Gijs Tuinman van de BBB, heeft in een interview in het Algemeen Dagblad zijn voorkeur voor Lelystad Airport al geuit. De Minister van Verkeer, Barry Madlener van de PVV, wil ook in 2025 het Kabinet een besluit laten nemen over de opening van Lelystad Airport als vakantieluchthaven. Het lijkt wel toeval.
PLAATSING OORLOGSVLIEGTUIGEN ALS BREEKIJZER VOOR OPENING VAKANTIELUCHTHAVEN
De vele pogingen om Lelystad Airport als vakantieluchthaven open te krijgen lijken, op zijn zachtst gezegd, niet echt tot resultaat te hebben geleid. En of het minister Madlener gaat lukken, is nog moeilijk te zeggen. Want de luchthaven heeft nog steeds geen natuurvergunning en er is nog steeds geen oplossing voor de heftig bestreden aan- en uitvliegroutes. Dat zijn twee door de voorganger van de huidige minister, Mark Harbers van de VVD, in 2022 gestelde voorwaarden voor opening. In 2025 moet blijken of kan worden voldaan aan de voorwaarden en het Kabinet kan besluiten tot opening van de vakantieluchthaven.
Maar als het Kabinet besluit dat, vanwege oorlogsdreiging prioriteit moet worden gegeven aan een nieuwe militaire luchthaven, en men vindt Lelystad Airport daarvoor de ideale locatie, dan komt alles in een heel andere context te staan. Dan kan de redenering wel eens worden: als Lelystad Airport open kan voor oorlogsvliegtuigen, dan kan dat ook voor vakantievliegtuigen. En dan kan het zomaar gebeuren dat eerder gestelde voorwaarden, door welk Kabinet dan ook, om reden van een oorlogsdreiging niet meer aan de orde zijn. In dat geval blijkt de plaatsing van oorlogsvliegtuigen het breekijzer te zijn voor de opening van de vakantieluchthaven.
Wil je reageren op deze blog? Ga dan met de groene knop naar de postbus van deze website. Wil je er ook bij vermelden op welke blog je reageert?
Wil je deze blog met anderen delen? Dan mag je met de blauwe knop naar LinkedIn en met de rode knop naar Pinterest; met de oranje knop stuur je een mail naar een bekende van je om hem of haar te laten weten dat je de blog interessant vindt. Bedankt voor de door jou getoonde interesse in deze blog.