Brno, de tweede stad van Tsjechië, is voor camperaars op een aantrekkelijke wijze te bezoeken. Wij gaan er heen tijdens onze rondreis door Tsjechië. Noodgedwongen komen we terecht op een camping buiten de stad. Maar dat maakt het bezoek juist een stuk aantrekkelijker.
KAMPEERPLAATS
Als liefhebber van moderne architectuur wil ik Villa Tugendhat in Brno al jaren binnen bezoeken. Wij hebben het vijftien jaar geleden al een keer van buiten gezien, maar omdat je alleen met een gids naar binnen kan, konden we toen geen plek meer krijgen. Nu kunnen we wonderwel één mogelijkheid vinden tijdens onze hele Tsjechië-reis.
Echter, in de week dat wij een rondleiding hebben geboekt, bereidt de stad zich voor op de Grand Prix van Brno voor motoren. We worden onderweg al gewaarschuwd: het wordt druk en de campings en camperplaatsen van Brno zullen vollopen met mannen in zwarte leren pakken op motorfietsen. Wij willen eigenlijk naar de stadscamperplaats van Brno, maar we zien er door de waarschuwingen maar vanaf. Wij wijken uit naar een camping op ongeveer 20 kilometer van Brno: Hana Camping in Veverská Bítýška. En dat blijkt een goede keuze, waardoor ook het bezoek aan Brno een stuk aantrekkelijker is geworden.
DE CAMPING
De eigenaar van Hana Camping is een vriendelijke man, die als Tsjech ook redelijk Nederlands spreekt. Hij wilde dat leren, omdat er zoveel Nederlanders op zijn camping komen. Hij heeft voor zijn gasten informatie over Brno en hoe er te komen. Hij weet te vertellen dat je als oudere korting krijgt op het openbaar vervoer en in Brno zelfs helemaal niet hoeft te betalen.
Je kan vanaf de camping helemaal met de bus, sneller gaat het met een overstap van de bus op de trein. Maar het leukste is met de boot, die op vijf minuten lopen vanaf Hana Camping vertrekt en naar Brno vaart.
OP WEG NAAR BRNO
Wij kiezen vanzelfsprekend voor de boot. Je zit prinsheerlijk boven op het dek met een geweldig uitzicht over de rivier. Aan de oevers zie je op verschillende plekken mensen vissen. Op andere plaatsen zijn groepen kinderen aan het spelen, waarschijnlijk op schoolreis. De rivier komt uit op een groot stuwmeer aan de rand van Brno. Aan de stadskant meert de boot aan en stappen we over op de tram, die ons snel naar de binnenstad brengt.
Onderweg is er kaartcontrole in de tram. Wij pakken meteen onze paspoorten om aan te tonen dat wij ouder zijn dan 65. Maar helaas, de controleurs lopen ons straal voorbij zonder ons ook maar een blik waardig te gunnen.
BRNO
Wij stappen bij het grote treinstation van Brno uit de tram en lopen de binnenstad in. Anders dan veel andere Europese steden heeft Brno nog een binnenstad waar de inwoners zelf nog goed terecht kunnen. Er zijn nog kleine supermarkten, waar de mensen hun boodschappen doen. Op veel terrassen kan je zelfs nauwelijks in een andere taal dan het Tsjechisch terecht.
Het beeld van de binnenstad van Brno wordt bepaald door de kathedraal, die op een heuvel boven zijn omgeving uittorent. Rond de kathedraal zijn veel kleine straten die omhoog en omlaag lopen. Op pleintjes vind je terrassen voor een lekkere lunch. Na het eten lopen wij de binnenstad door en begeven ons voor de geboekte rondleiding in de richting van Villa Tugendhat.
Zie ook de website over Brno.
VILLA TUGENDHAT
De Villa is in opdracht van het echtpaar Grete en Fritz Tugendhat ontworpen door de Duitse architect Ludwig Mies van der Rohe. Als Mies van der Rohe voor de eerste keer op het door het echtpaar aangekochte stuk grond komt, is hij meteen onder de indruk van het uitzicht op de historische stad van Brno. In zijn ontwerp speelt hij hierop in. In 1930 is de bouw van de villa klaar en neemt het gezin Tugendhat met drie kinderen hun intrek.
De villa is tegen een berghelling aan gebouwd. Op straatniveau is maar één verdieping te zien. Op dat niveau zijn de slaapkamers, direct na de voordeur met entreehal. Een verdieping lager zijn de woonvertrekken met een grote glazen wand met het uitzicht op de binnenstad van Brno. Door een mechaniek met fietskettingen kunnen de ramen zakken naar de kelderverdieping, waardoor er één groot balkon ontstaat.
De zitkamer is verdeeld door verschillende scheidingswanden. Eén van die wanden is van onyx. De daarvoor gebruikte steen is als één blok vanaf de vindplaats in Marokko naar Brno gebracht en op de bouwplaats op maat gesneden. Het bijzondere aan de onyxwand is dat hij van kleur verandert afhankelijk van de hoek van het zonlicht.
In de eetkamer staat een grote ronde tafel met daaromheen dertien stoelen. Dit is voor een bezetting met grote diners. De tafel is relatief eenvoudig kleiner te maken door twee keer een schijf eraf te halen, waardoor uiteindelijk een tafel overblijft voor een gezin van vijf. Via een brede trap loop je van de woonverdieping de grote tuin in.
Zie ook de website over Villa Tugenhat.
GEBRUIK VILLA NA GEDWONGEN VERTREK FAMILIE
Omdat Grete Tugendhat van Joodse afkomst is moet het gezin in 1938 vluchten voor de Nazi’s. Eerst gaan ze naar Zwitserland, later naar Venezuela. De Duitsers nemen bezit van de villa en gaan er rauw mee om: veel zorgvuldig ontworpen elementen worden kapot gemaakt, het interieur wordt geplunderd. De villa wordt het hoofdkwartier van de Gestapo. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog nemen de Russen bezit van de villa en gebruiken het als stalling voor cavaleriepaarden en houden er varkens. Wonderwel blijft de onyxwand zowel onder de Duitsers als de Russen onaangeroerd, waarschijnlijk door gebrek aan kennis en verstand.
Later gebruikt de Tsjechoslowaakse overheid de villa voor verschillende dingen. Door een gebrek aan onderhoud gaat de staat van het bouwwerk zoveel achteruit dat even wordt overwogen om het maar helemaal te slopen. De gemeente Brno besluit echter dat juist niet te doen, maar de villa in originele staat te willen restaureren. Bovendien worden in Villa Tugendhat in 1992 de echtscheidingspapieren tussen Tsjechië en Slowakije getekend. In 2012 is de restauratie gereed en wordt de villa opengesteld voor het publiek. Inmiddels is het ook opgenomen op de werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Wil je reageren op deze blog? Ga dan met de groene knop naar de postbus van deze website. Wil je er ook bij vermelden op welke blog je reageert?
Wil je deze blog met anderen delen? Dan mag je met de blauwe knop naar LinkedIn en met de rode knop naar Pinterest; met de oranje knop stuur je een mail naar een bekende van je om hem of haar te laten weten dat je de blog interessant vindt. Bedankt voor de door jou getoonde interesse in deze blog.